Për diasporën shqiptare në Austri, Vjena është vendi ku kryqëzohen shumë rrugë. Shumë familje i kanë rrënjët në Kosovë ose në Maqedoninë e Veriut, disa në Shqipëri, dhe Ballkani nga këtu është më afër se nga çdo qytet i madh i Gjermanisë apo i Zvicrës. Kjo e formëson njohjen më shumë nga ç’duket nga jashtë.
Kjo faqe tregon si jeton komuniteti në Vjenë, ku takohen njerëzit dhe çfarë bëjnë aplikacionet këtu. Shifra nuk japim, sepse nuk ka të dhëna të besueshme që ndajnë sipas qytetit dhe prejardhjes. Ato që përshkruajmë janë modelet që i njeh kushdo që është rritur këtu.
Austria ka historinë e vet
Austria lidhi në vitin 1966 një marrëveshje rekrutimi me Jugosllavinë, dhe shumë nga familjet e para shqiptare në Vjenë erdhën në këtë mënyrë, për të punuar në ndërtim, në industri, në hotele dhe në kuzhina. Në vitet nëntëdhjetë i ndoqën shumë të tjerë nga Kosova, dhe edhe sot vijnë njerëz nga Kosova, Maqedonia e Veriut dhe Shqipëria për të punuar ose studiuar në Vjenë.
Kush është rritur në Vjenë, flet gjermanishten vjeneze dhe shqipen dhe ndërron gjuhë sipas bashkëbiseduesit. Nëse vjen nga Gjermania, mbaje parasysh se komuniteti shqiptar në Austri nuk është degë e atij gjerman. Ka rrjetet e veta, sallat e veta të dasmave dhe historitë e veta, dhe kush shpërngulet nga Mynihu apo Shtutgarti në Vjenë, fillon deri diku nga e para.
Një qytet me rrethe
Në Vjenë gjithçka mendohet sipas rretheve të qytetit. Kush jeton në rrethin e dhjetë, e thotë këtë aq natyrshëm sa emrin e vet, dhe një takim mes Floridsdorfit dhe Liesingut është një udhëtim i vogël përmes qytetit. Në të njëjtën kohë rrjeti i metrosë, tramvajeve dhe autobusëve është i dendur, dhe pothuajse çdo vend arrihet pa makinë, edhe vonë në mbrëmje.
Për sa i përket banimit, Vjena ka një emër që Mynihu dhe Cyrihu nuk e kanë: falë numrit të madh të banesave komunale dhe të subvencionuara, situata këtu është disi më e qetë. Prapë nuk është e lehtë. Por çiftet që duan të jetojnë bashkë në Vjenë diskutojnë më shumë se në cilin rreth do të jetojnë, dhe më rrallë nëse ia dalin fare.
Ku takohen njerëzit në Vjenë
Dasmat dhe festat familjare janë edhe në Vjenë vendi klasik. Bëhen në salla të mëdha në qytet dhe në Austrinë e Poshtme përreth, dhe mysafirët vijnë shpesh nga gjithë Austria lindore, ndonjëherë drejt nga Kosova ose Maqedonia e Veriut. Përveç kësaj ka xhami dhe shoqata me aktivitete në shqip, ekipe futbolli dhe mbrëmje kulturore.
Në verë Vjena e re zhvendoset pranë ujit: në ishullin e Danubit, buzë kanalit të Danubit dhe te Danubi i Vjetër. Aty takon shqiptarë njësoj si gjithë të tjerët. Në dimër gjërat qetësohen, dhe atëherë del në pah një nga pikat e forta të Vjenës: kafeneja.
Për një takim të parë, një kafene vjeneze është pothuajse ideale. Askush nuk të nxit, mund të rrish gjatë me një pije të vetme, dhe është një vend ku takimi pa alkool është krejt i zakonshëm. Kush e do më të qetë, gjen në oborret dhe kalimet e brendshme të rretheve të vjetra qoshe të vogla ku mund të bisedosh vërtet.
Çfarë bëjnë aplikacionet në Vjenë
Për shumë veta në Vjenë mjafton një rreze kërkimi prej 25 deri në 30 kilometrash. Kështu mbulon gjithë qytetin dhe rrethinat e afërta, me Mödlingun, Klosterneuburgun, Shvehatin dhe Badenin. Me 70 kilometra hyjnë Sankt Pölteni dhe Wiener Neustadt, dhe përtej kufirit Bratislava, ku megjithatë komuniteti shqiptar është shumë më i vogël. Linci dhe Graci arrihen me tren, por jo për një takim pas pune.
Dua është edhe në Austri baza më e madhe shqiptare. Tinder, Bumble dhe aplikacionet e tjera të mëdha janë të përhapura në Vjenë, sidomos mes studentëve. Profile shqiptare gjen edhe atje, por të shpërndara mes gjithë të tjerëve.
Te embla rrezja e kërkimit sipas distancës, moshës dhe gjuhës është gjithmonë falas. Veçanërisht e dobishme për Vjenën: me embla+ në modalitetin e udhëtimit i sheh njerëzit në destinacion para se të mbërrish, për shembull në Prishtinë ose në Shkup para një fundjave të gjatë. Kontakti atje lind njësoj si në shtëpi, nga një fjali që dikush ka shkruar si përgjigje te pyetja e ditës. embla ende nuk është në App Store; për momentin ka një listë pritjeje.
Ballkani te pragu i derës
Nga Vjena vendlindja është më afër se nga çdo qytet i madh i Gjermanisë ose i Zvicrës. Me makinë kalon përmes Hungarisë dhe Serbisë për në Kosovë, një udhëtim i gjatë, por që bëhet brenda një dite. Autobusë për në Kosovë dhe në Maqedoninë e Veriut nisen rregullisht nga Vjena, dhe nga aeroporti i Shvehatit je atje pas një fluturimi të shkurtër.
Për njohjen kjo do të thotë se vendlindja nuk është vetëm çështje vere. Shumë veta shkojnë edhe për Bajram, për Krishtlindje ose në fundjavat e gjata, dhe familja atje është më e pranishme në përditshmëri sesa për ata që jetojnë në Hamburg apo Berlin. Prandaj një lidhje e re shpesh merret vesh më herët, edhe në vendlindje.
Nga ana tjetër, lidhjet mes Vjenës dhe Prishtinës, Shkupit apo Tetovës janë më realiste sesa nga më larg. Kush njeh dikë në vendlindje, mund ta shohë më shpesh, dhe pyetja se kush shpërngulet te kush vjen me më pak presion.
Ku të çon njohja në Vjenë
Vjena bashkon dy gjëra që gjetiu rrallë shkojnë bashkë: një qytet të madh me banesa disi më të përballueshme dhe një vendlindje vetëm një ditë rrugë larg. Kjo e bën më të lehtë të ndërtoni plane të përbashkëta, dhe më të vështirë ta mbani familjen gjatë jashtë.
Kush kërkon dikë këtu, mirë është të flasë herët për dy pyetje. A do të mbetemi në Vjenë, apo njërin prej nesh do ta tërheqë një ditë vendlindja? Dhe sa shpesh duam të shkojmë atje, bashkë dhe secili më vete? Çiftet që japin përgjigje të ngjashme kanë në Vjenë shanse shumë të mira.
